Улутстатком «Аялдардын жыргалчылыгы жана коопсуздугу» пилоттук изилдөөсүнүн жыйынтыктарын сунуштады
Publications: 23.10.2026
2026-жылдын 22-октябрында Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети «Аялдардын жыргалчылыгы жана коопсуздугу» пилоттук изилдөөсүнүн жыйынтыктары боюнча консультативдик жолугушуу өткөрдү. Катышуучулар методологияны, негизги жыйынтыктарды жана алынган сабактарды карап чыгышып, улуттук репрезентативдик изилдөөгө даярдык көрүү боюнча сунуштарды талкуулашты.
Иш-чарага ведомстволор аралык жумушчу топтун мүчөлөрү, гендердик теңчилик жана зомбулукту алдын алуу чөйрөсүндө иштеген мамлекеттик органдардын өкүлдөрү, гендердик эксперттер, бейөкмөт жана эл аралык уюмдардын өкүлдөрү катышты.
Пилоттук изилдөө 2026-жылдын январь-март айларында жүргүзүлгөн. Анын максаты аялдарга карата зомбулуктун таралуусун улуттук деңгээлде изилдөө үчүн зарыл болгон методологияны, инструменттерди, маалымат чогултуу жол-жоболорун жана этикалык протоколдорду апробациялоо болуп саналат.
Пилоттук изилдөөнүн жыйынтыктары зомбулуктун таралышынын улуттук репрезентативдик баалары болуп саналбайт. Алар келечектеги изилдөөнүн методологиясын жана уюштурулушун өркүндөтүү үчүн негиз болуп кызмат кылат.
Кыргыз Республикасындагы «БУУ-Аялдар» структурасынын өкүлү Сайеда Садика зомбулукту алдын алуу чараларын өркүндөтүү жана аялдарга колдоо көрсөтүү үчүн ишенимдүү, салыштырмалуу жана этикалык жактан туура чогултылган маалыматтардын маанилүүлүгүн баса белгиледи. Ал ошондой эле гендердик статистиканы чыңдоо жана саясатты жана программаларды иштеп чыгууда маалыматтарды колдонуу чөйрөсүндө Улутстатком, ЮНФПА жана улуттук өнөктөштөр менен кызматташууну улантууга «БУУ-Аялдардын» даярдыгын тастыктады.
Кыргыз Республикасындагы ЮНФПАнын башчысы Бактыбек Кайназаров административдик статистика катталган учурларды гана чагылдырып, зомбулуктун таралышын толук көлөмдө баалоого мүмкүндүк бербестигин белгиледи. Коркуу, коомдук айыптоо, экономикалык көз карандылык жана коргоо механизмдерине ишенбөөчүлүк аялдардын жардам сурап кайрылышына тоскоол болушу мүмкүн. Ушуга байланыштуу ал улуттук репрезентативдик изилдөөнү жүргүзүүнүн жана анын натыйжаларын зомбулукту алдын алуу, жабырлануучуларды коргоо жана кызмат көрсөтүүлөрдүн сапатын жогорулатуу чөйрөсүндө чечимдерди кабыл алуу үчүн колдонуу зарылдыгын баса белгиледи.
Жолугушуунун жүрүшүндө улуттук изилдөөгө даярдык көрүүнүн кийинки кадамдарына өзгөчө көңүл бурулду. Пилоттук долбоордун алкагында алынган натыйжалар жана практикалык тажрыйба коопсуздуктун жана купуялуулуктун талаптарын эске алуу менен маалымат чогултуу ыкмаларын өркүндөтүүгө жардам берет.
Бул чөйрөдө статистиканы өнүктүрүү Кыргыз Республикасынын Аялдарга карата дискриминациянын бардык формаларын жоюу жөнүндө конвенциянын, Бээжин аракеттер платформасынын жана 2030-жылга чейинки мезгилге туруктуу өнүктүрүү чөйрөсүндөгү күн тартибинин алкагындагы милдеттенмелерине жооп берет. Ишенимдүү маалыматтар «Гендердик теңчилик» 5-ТӨМгө мониторинг жүргүзүү жана аялдардын жана кыздардын муктаждыктарына жооп берген натыйжалуу чараларды иштеп чыгуу үчүн зарыл.
